Na łące i w polu: skowronki, trznadle i drzemlik

Kogo zobaczysz na łące i w polu

Kobuz latem

Kobuz, mały sokół z sierpowatymi skrzydłami, poluje latem nad łąkami, polami i wodami na duże owady i na ptaki, które same są świetnymi lotnikami: jaskółki, jerzyki, skowronki. Dlatego gdy nad wsią pojawi się kobuz, jaskółki zbijają się w ciasne stado i krzyczą, a skowronek, którego goni, potrafi uciekać, wznosząc się coraz wyżej i nawet śpiewając w czasie ucieczki. Uważa się, że śpiew w locie może pokazywać drapieżnikowi, że ptak jest w dobrej formie i nie warto go gonić; to wciąż hipoteza.

Drzemlik zimą

Drzemlik — Falco columbarius

Drzemlik Falco columbarius (ang. Merlin) to najmniejszy sokół Europy, niewiele większy od kosa. Gniazduje na północy, w Skandynawii i dalej na wschodzie, a do Polski przylatuje na przeloty i zimę. Poluje na otwartej przestrzeni, na polach, łąkach i nad wybrzeżem, na małe ptaki: skowronki, świergotki, trznadle, łuszczaki w zimowych stadach.

Drzemlik poluje inaczej niż kobuz: leci szybko i nisko, kilka metrów nad ziemią, i goni zdobycz w długim pościgu, naśladując każdy jej zwrot, często tuż nad polem. Czasem dwa drzemliki polują razem. Zobaczyć go nie jest łatwo: zwykle przemyka przez chwilę, a potem siada na kamieniu, kopcu albo słupku na środku pola.

Inni łowcy pól

• Błotniaki polują nad polami i łąkami na gryzonie, ale także na pisklęta i młode ptaki, które dopiero uczą się latać.
• Pustułka łapie na polach głównie norniki, ale w złe lata gryzoniowe częściej poluje też na małe ptaki.
• Gąsiorek i srokosz, dzierzby, łapią owady, a srokosz zimą także małe ptaki i nornice, które nabija na ciernie.

Źródła

• L. Svensson i in., Przewodnik Collinsa. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego
• Monitoring Ptaków Polski: trendy ptaków krajobrazu rolniczego
• W. Cresswell, „Song as a pursuit-deterrent signal, and its occurrence relative to other anti-predation behaviours of skylark (Alauda arvensis) on attack by merlins (Falco columbarius)”, Behavioral Ecology and Sociobiology 34 (1994)

Mini-quiz

1. Jak śpiewa skowronek?
2. Dlaczego ptaków krajobrazu rolniczego w Europie ubywa?
3. Czym różni się polowanie drzemlika od polowania kobuza?
4. Kiedy drzemlika można zobaczyć w Polsce?
5. Jaką hipotezę wysunięto, żeby wyjaśnić śpiew skowronka w czasie ucieczki?

Odpowiedzi

1. W locie, wznosząc się wysoko nad polem i wisząc w miejscu przez minuty.
2. Przez intensywną uprawę, mniej ugorów, miedz i zadrzewień, i mniej owadów do karmienia piskląt.
3. Kobuz łapie szybkie lotniki i owady wysoko w powietrzu, drzemlik goni małe ptaki w długim, niskim pościgu nad polem.
4. Na przelotach i zimą.
5. Że śpiew pokazuje drapieżnikowi, że ptak jest w dobrej formie i nie warto go gonić.