Przejdź do treści
A15 Trendy: jak czytać liczby o populacjachLekcja 6 z 6

Ćwiczenia i quiz

Na koniec przeliczasz kilka trendów na papierze, czytasz prawdziwy wpis z raportu, sprawdzasz się w quizie, który zalicza moduł, i wybierasz mały projekt: własną serię danych albo raport o ulubionym gatunku.

1. Ćwiczenie: przelicz tempo

Policz w pamięci albo na kalkulatorze, a potem sprawdź.

  1. Indeks w roku bazowym 2015 wynosi 1,00, a w 2025 r. 0,74. O ile procent zmieniła się populacja?
  2. Populacja rośnie o 4% rocznie. Jaki będzie indeks po 10 latach?
  3. Raport podaje: „wzrost o 110% w latach 2013–2024”. Ile razy więcej jest ptaków niż na początku okresu?
  4. Trend ma mnożnik 0,98 z przedziałem ufności 0,96–1,01. Jaka to kategoria PECBMS?
  5. Trend ma mnożnik 1,07 z przedziałem ufności 1,06–1,08. Jaka to kategoria?
Odpowiedzi
  1. Spadek o 26%.
  2. 1,04 do potęgi 10, czyli ok. 1,48: wzrost o ok. 48%.
  3. 2,1 razy (110% więcej to 210% stanu wyjściowego).
  4. Przedział (0,96–1,01) obejmuje 1,00 i mieści się w granicach 0,95–1,05, więc to trend stabilny.
  5. Dolna granica powyżej 1,05: silny wzrost.

2. Ćwiczenie: przeczytaj wpis

Otwórz w przeglądarce raportów z art. 12 stronę orlika krzykliwego i znajdź wiersz Polski (PL). Odpowiedz:

  1. Jaka jest liczebność i w jakiej jednostce?
  2. Jaki jest kierunek trendu krótkoterminowego (ST) i za jakie lata?
  3. Jaki jest kierunek trendu długoterminowego (LT) i od którego roku?
Wskazówki
  1. W kolumnach Min, Max i Unit: 2300–2500 par (p).
  2. S, czyli stabilny, za lata 2013–2024.
  3. I, czyli wzrost, w latach 1980–2024. Pamiętaj, że w Polsce trend długoterminowy liczy się z dawnych i obecnych oszacowań, więc jest mniej dokładny niż krótkoterminowy.

3. Ćwiczenie: BA czy BACI?

Opisz, jak zaplanowałabyś badanie, czy nowa obwodnica wpływa na liczbę par myszołowa w pobliskim lesie. Co liczysz, gdzie, ile lat przed i po budowie i z czym porównujesz? Porównaj swój plan z lekcją 4: czy ma powierzchnie kontrolne, kilka lat przed budową i tę samą metodę przed i po?

4. Quiz (próg zaliczenia: 80%)

14 pytań, jedno na ekranie

Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 12 z 14 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.

5. Projekt (do wyboru)

  1. Moja seria. Wybierz jedno miejsce blisko domu i jeden gatunek, który łatwo policzyć (np. pustułki na osiedlu albo myszołowy widoczne z jednej drogi). Liczysz trzy razy w sezonie, w tych samych tygodniach, o tej samej porze i przy podobnej pogodzie. Zapisz warunki każdej kontroli. Po kilku latach policz indeks względem pierwszego roku.
  2. Raport o gatunku. Wybierz drapieżnika z atlasu i znajdź go w przeglądarce raportów z art. 12. Zapisz liczebność, trend krótko- i długoterminowy, powód zmiany oszacowania i to, co różni Polskę od Hiszpanii albo od sąsiednich krajów. Przelicz kategorię PECBMS, jeśli raport podaje przedział ufności.
  3. Gazeta pod lupą. Znajdź artykuł prasowy o liczebności jakiegoś ptaka. Czy podaje źródło? Czy mówi o jednym roku, czy o trendzie? Czy porównuje oszacowania liczone różnymi metodami?

Źródła

  • Źródła do każdej odpowiedzi są w lekcjach 1–5 tego modułu.