1. Ćwiczenie: przelicz tempo
Policz w pamięci albo na kalkulatorze, a potem sprawdź.
- Indeks w roku bazowym 2015 wynosi 1,00, a w 2025 r. 0,74. O ile procent zmieniła się populacja?
- Populacja rośnie o 4% rocznie. Jaki będzie indeks po 10 latach?
- Raport podaje: „wzrost o 110% w latach 2013–2024”. Ile razy więcej jest ptaków niż na początku okresu?
- Trend ma mnożnik 0,98 z przedziałem ufności 0,96–1,01. Jaka to kategoria PECBMS?
- Trend ma mnożnik 1,07 z przedziałem ufności 1,06–1,08. Jaka to kategoria?
Odpowiedzi
- Spadek o 26%.
- 1,04 do potęgi 10, czyli ok. 1,48: wzrost o ok. 48%.
- 2,1 razy (110% więcej to 210% stanu wyjściowego).
- Przedział (0,96–1,01) obejmuje 1,00 i mieści się w granicach 0,95–1,05, więc to trend stabilny.
- Dolna granica powyżej 1,05: silny wzrost.
2. Ćwiczenie: przeczytaj wpis
Otwórz w przeglądarce raportów z art. 12 stronę orlika krzykliwego i znajdź wiersz Polski (PL). Odpowiedz:
- Jaka jest liczebność i w jakiej jednostce?
- Jaki jest kierunek trendu krótkoterminowego (ST) i za jakie lata?
- Jaki jest kierunek trendu długoterminowego (LT) i od którego roku?
Wskazówki
- W kolumnach Min, Max i Unit: 2300–2500 par (p).
- S, czyli stabilny, za lata 2013–2024.
- I, czyli wzrost, w latach 1980–2024. Pamiętaj, że w Polsce trend długoterminowy liczy się z dawnych i obecnych oszacowań, więc jest mniej dokładny niż krótkoterminowy.
3. Ćwiczenie: BA czy BACI?
Opisz, jak zaplanowałabyś badanie, czy nowa obwodnica wpływa na liczbę par myszołowa w pobliskim lesie. Co liczysz, gdzie, ile lat przed i po budowie i z czym porównujesz? Porównaj swój plan z lekcją 4: czy ma powierzchnie kontrolne, kilka lat przed budową i tę samą metodę przed i po?
4. Quiz (próg zaliczenia: 80%)
14 pytań, jedno na ekranie
Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 12 z 14 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.
5. Projekt (do wyboru)
- Moja seria. Wybierz jedno miejsce blisko domu i jeden gatunek, który łatwo policzyć (np. pustułki na osiedlu albo myszołowy widoczne z jednej drogi). Liczysz trzy razy w sezonie, w tych samych tygodniach, o tej samej porze i przy podobnej pogodzie. Zapisz warunki każdej kontroli. Po kilku latach policz indeks względem pierwszego roku.
- Raport o gatunku. Wybierz drapieżnika z atlasu i znajdź go w przeglądarce raportów z art. 12. Zapisz liczebność, trend krótko- i długoterminowy, powód zmiany oszacowania i to, co różni Polskę od Hiszpanii albo od sąsiednich krajów. Przelicz kategorię PECBMS, jeśli raport podaje przedział ufności.
- Gazeta pod lupą. Znajdź artykuł prasowy o liczebności jakiegoś ptaka. Czy podaje źródło? Czy mówi o jednym roku, czy o trendzie? Czy porównuje oszacowania liczone różnymi metodami?
Źródła
- Źródła do każdej odpowiedzi są w lekcjach 1–5 tego modułu.